BURADASINIZ : İstanbul Avukat > Trafik Kazası Tazminat Sigorta > Sigorta Destekten Yoksun Kalma

Trafik Kazasında Desteğin Kusuru Tazminat

YARGITAY
17. Hukuk Dairesi
Esas : 2010/1488
Karar : 2010/4651
Tarih : 24 Mayıs 2010
 
Destek zararı, ölenin değil, üçüncü kişilerin üzerinde doğan dolaylı ve yansıma yolu ile meydana gelen zarardır. İşletenin yakınlarının uğradıkları destek zararlarının trafik sigortacısının sorumluluğu kapsamı dışında kaldığı açıkça 2918 sayılı Yasada düzenlenmediği gibi, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel şartlarında da bu yolda bir sınırlamaya yer verilmemifltir. Sürücünün ölümü nedeni ile onun desteğinden mahrum kalanların, işletenden ve onun sigortacısından destek tazminatı talebinde bulunabilecekleri ilke olarak benimsenmelidir.
 
 
Davacılar vekili, müvekkillerinin murisi M.T.’nin kullandığı, davalı (...) A.fi.’nin zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olduğu araç ile, diğer davalıların sürücü, işleten ve zorunlu mali sorumluluk sigortacısı oldukları aracın çarpıflması sonucu müvekkili A.T.’nin yaralandığını, müvekkillerinin murisleri M. ve G.T. ile S.Ç.’nin öldüğünü, bu suretle müvekkillerinin destekten yoksun kaldıklarını, maddi ve manevi zarar gördüklerini ileri sürerek, ikinci ıslahla birlikte toplam 26.963.24 TL maddi ve 25.000.00 TL manevi tazminatın yasal faizleriyle davalılardan tahsilini talep ve dava etmifltir.
Davalı sigorta flirketleri vekilleri, ayrı ayrı limitle ve kusura göre sorumlu olduklarını savunmuştur.
 
Diğer davalılar davaya cevap vermemişlerdir.
 
Mahkemece, toplanan deliller ve dosya kapsamına göre, davacı A.Ç.’nin yaralanmasına iliflkin maddi tazminat talepleri ile davalı A.D. hakkındaki tüm talepler hakkında atiye terk nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına, diğer istemlere iliflkin olarak davanın kısmen kabulüne, davacı R.Ç. için 7.827.61 TL davacı A.Ç. için 15.425.89 TL ve davacı M.T. için 2.709.74 TL destekten yoksun kalma tazminatının kusur oranlarına göre üç davalıdan yasal faiziyle ve toplam 8.100.00 TL manevi tazminatın davalı S.Ç.’den yasal faiziyle tahsiline karar verilmifl; hüküm, davacılar vekili ile davalı  (...) A.fi.
vekili tarafından temyiz edilmiştir.
 
1- Dava dosyası içindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp de derlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı (...) A.fi. vekilinin aflağıdaki 2 ve 3 numaralı bend kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarıınn reddi gerekmifltir.
2- Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine iliflkindir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karflılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1 madesinde, “bir motorlu aracın
iflletilmesi bir kimsenin öülmüne veya yaralanmasına yahut bir fleyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı” aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç iflleticisi teflebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kiflilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmifl, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel şartlarının A-1. Maddesinde de, “sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın iflletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir fleyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düflen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” fleklinde ifade edilmifltir.
Yukarıda açıklanan madde hükümlerinden; Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda iflletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir fleyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kiflilere karflı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karflılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaflılmaktadır.
Diğer yandan; aynı kanunun 92. maddesinde, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının kapsamı dışında kalan hususlar sıralanmıfl olup, 92/a maddesinde, “işletenin; eylemlerinden sorumlu tutulduğu kiflilere karflı yöneltebileceği talepler” 92/b madesinde ise; “işletenin, eflinin usul ve füruunun, kendisine evlat edinme iliflkisi ile bağlı olanların ve birlikte yafladığı kardefllerinin mallarına gelen zararlar nedeniyle ileri sürülebilecekleri taleplerin” Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının Genel şartlarının A-3 maddesinde de ZMSS kapsamı dışında kalan hususları düzenlenmifltir.
Bu yasal düzenlemelere göre destek zararı; ölenin değil üçüncü kiflilerin üzerinde doğan dolaylı ve yansıma yolu ile meydana gelen zarardır. ‹flletenin yakınlarının uğradıkları destek zararlarının trafik sigortacısının zorumluluğu kapsamı dışında kaldığı açıkça Karayolları Trafik Kanunun da düzenlenmediği gibi, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel şartlarında da, bu yolda bir sınırlamaya yer verilmemifltir. Hal böyle olunca; sürücünün ölümü nedeni ile onun desteğinden mahrum kalanların, işletenden ve onun sigortacıısnın destek tazminatı talebinde bulunabilecekleri ilke olarak benimsenmelidir. Bunoktada dikkat edilmesi gereken husus, zarar verici bir olay sonucu ölen sürücünün ekonomik desteğinden yoksun kalanların uğradıkları zarar, ölen sürücünün değil, destekten yoksun kalanların, bir
baflka ifade ile, işletene göre üçüncü kifli durumunda olanların üzerinde doğan dolaylı ve yansıma yolu ile meydana gelen zarar olup, destekten yoksun kalanlar bu zararlarının tazmini için zarar sorumlusundan istemde bulunabilirler. Ancak, yansıma yolu ile zarar görmüfl olan destek tazminatı isteyenlerin, kendisine destek sağlayan kiflinin sahip olduğu haktan fazlasına sahip olabilmeleri hukukin mümkün bulunmayıp, sürücünün ve dolayısıyla destek tazminatında bulunanların, kendi kusurlarından yararlanamazlar.
Bu durumda, işletenin destek sağlayan kifliye karflı ileri sürebileceği def’ileri, destekten yoksun kalanlara karflı ileri sürebilecek olmasına göre işleten, zararın oluflumunda sürücünün de birlikte kusurlu olduğunu ileri sürerek BK.nun 44/1 maddesi gereğince, tazminatın sürücünün kusuru oranında indirilmesini isteyebilir. Zira trafik kazası sonucu ölenin desteğinden yoksun kalanların Zorunlu Mali Sorumluluk sigortacısına yöneltebilecekleri yansıma yolu ile
oluflan zararla ilgili tazminat istemlerinin tutarı, işletene karflı ileri sürebilecekleri tutar kadar olmalıdır. Dairenin son uygulamaları da bu yöndedir.
Dava konusu olayda, davacı M.T.’nin babası M.T. bakımından talep ettiği destek tazminatına iliflkin olarak, ölen desteğin sürücü olarak aracı kullanırken öldüğü ve davalı (...) A.fi. bakımından müteselsilen değil yalnızca kendi sigortalısının kusuru oranında talepte bulunulmufl olmasına göre, yukarıda açıklanan ilkeler ıflığında; yalnızca davalı M.T.’nin, ölen desteği babası M.T’den olan destek kaybı için belirlenen tazminat bakımından istemin reddi gerekirken, kabulü doğru olmamıfltır.
3- Ayrıca, davalı (...) A.fi. Aleyhine manevi tazminata hükmedilmediği halde, davalı sigortanın da manevi tazminat miktarı ayrılmaksızın toplam tazminat üzerinden hesoplanan vekâlet ücreti ve harç toplamından sorumlu tutulması da doğru olmamıfltır.
4- Davacılar vekilinin temyizine gelince; hükmedilen manevi tazminat dosya kapsamına uygun değildir. Zira, Borçlar Kanunu’nun 47. maddesi hükmüne göre, hâkimin özel durumları göz önüne alarak hükmedeceği manevi tazminat miktarı, adalete uygun olmalıdır. Manevi tazminat bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karflılanmasını da amaç edinmemifltir. Zarar görenin zenginlenmemesi, zarar sorumlusunun da fakirleflmemesi gerekmektedir.
22.06.1976 günlü ve 7/7 sayılı içtihadı Birlefltirme Kararı’nın gerekçesinde de takdir edilecek manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve flartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değiflebileceğinden, hâkim bu konuda takdir hakkını kullanırken onaetkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.
Somut olayda, davacıların anne ve babaları ile bir çocukları ölmüfltür. Kaza tarihi ve buna göre uygulanacak faiz de dikkate alındığında, olayın özellikleri, sorumluluğun niteliği ve olay tarihindeki paranın alım gücüne göre manevi tazminat miktarı azdır. Mahkemece taraşarın ekonomik ve sosyal durumu ve uygulanacak temerrüt faizi de nazara alınarak adalete daha uygun bir manevi tazminat takdir edilmek üzere kararın davacılar yararına bozulması gerekmifltir.

SONUÇ

Yukarıda, 1 numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı sigorta vekilinin 1 ve 2 numaralı, 2 ve 3 numaralı bentlerde açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün anılan taraşar yararına BOZULMASINA, peflin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacılara ve davalı (...) A.fi.’ye geri verilmesine 24.05.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.