BURADASINIZ : İstanbul Avukat > > Miras Hukuku ve Vasiyetname

DanışmaİletişimVekâlet - Ana sayfa - Harita - Avukatlar


MİRAS HUKUKU VE VASİYETNAME HAKKINDA KISA BİLGİ

Kişi, ölmeden önce, mirasının kimlere ve ne şekilde paylaştırılması gerektiği konusunda tek başına tasarrufta bulunabilir. Bu, vasiyetname düzenlemek suretiyle olur. Vasiyetnamenin geçerli olabilmesi için ve vasiyetnamenin sorun çıkartmaması, mirasçılar arasında huzursuzluğa ve husumete yol açmaması için ve ayrıca geçerli de olabilmesi için uzman yardımı alınmasında fayda vardır. Miras hukuku kaideleri bilinmeden düzenlenen vasiyetnamenin işe yaramayabileceği göz önünde tutulmalıdır. Örneğin bir malın çocuğuna kalmasını ancak çocuğunun da bu malı mesela vefatı halinde Ahmet isimli asker arkadaşının torununa bırakmasını vasiyet edebilir ama bu Ahmet’ in torunu için bu şekilde bir sınırlama getiremez. Ahmet’ in torunu artık mal kendisine kaldığında bir sınırlama ile bağlı değildir. Bunun gibi birçok kural mevcuttur. Her şeyi vasiyetname ile düzenlediğinizi ve ölümünüzden sonra artık sorun yaşanmayacağını düşünürken aslında iptal edilecek düzenlemelerle dolu bir vasiyetname düzenlemiş olabilirsiniz.

Vasiyetname düzenleme için alt yaş sınırı 15’ tir.

Vasiyetname düzenlenirken, yasal mirasçıların miras haklarının dokunulamaz, tasarruf edilemez bölümlerine tecavüz edilmemesinde fayda vardır. Bu tasarruf edilemez, başkasına bırakılamaz bölüme saklı pay diyoruz. Örneğin bir babanın vasiyetname ile bütün mal varlığımı karıma bırakıyorum demesi halinde oğlunun saklı payı normal miras payının yarısıdır. Miras payının ancak yarısını baba başkasına verilmesi için vasiyet edebilir ancak diğer yarısını başkasına bırakması geçerli olmayacaktır.

Vasiyetname düzenlendikten sonra vasiyetname düzenleyen, malları üzerinde istediği gibi tasarruf edebilir. Yani ben şu evimi oğluma vasiyet ettim onu satamam diye bir şey yoktur.

Vasiyetname düzenleyen, istediği zaman bu vasiyetnameden dönebilir.

Vasiyetname Çeşitleri

Mirasbırakan, vasiyetname için kanunda öngörülen şekillerden birine uymak suretiyle yeni bir vasiyetname yaparak önceki vasiyetnameden her zaman dönebilir.
Vasiyetnamenin tamamından veya bir kısmından dönülebilir.

1 - Resmi vasiyetname

Noterde düzenlenir. İçeriği, vasiyet edenin istediği şekilde noter yazar.

2 - El yazılı vasiyetname

El yazılı vasiyetnamenin yapıldığı yıl, ay ve gün gösterilerek başından sonuna kadar miras bırakanın el yazısıyla yazılmış ve imzalanmış olması zorunludur.

El yazılı vasiyetname, saklanmak üzere açık veya kapalı olarak notere, sulh hakimine veya yetkili memura bırakılabilir.

3 - Sözlü vasiyet

Miras bırakan; yakın ölüm tehlikesi, ulaşımın kesilmesi, hastalık, savaş gibi olağanüstü durumlar yüzünden resmi veya el yazılı vasiyetname yapamıyorsa, sözlü vasiyet yoluna başvurabilir.

Bunun için miras bırakan, son arzularını iki tanığa anlatır ve onlara bu beyanına uygun bir vasiyetname yazmaları veya yazdırmaları görevini yükler.

Resmi vasiyetname düzenlenmesinde okur yazar olma koşulu dışında, tanıklara ilişkin yasaklar, sözlü vasiyetteki tanıklar için de geçerlidir.

Miras bırakan için sonradan diğer şekillerde vasiyetname yapma olanağı doğarsa, bu tarihin üzerinden bir ay geçince sözlü vasiyet hükümden düşer.

Aşağıda, Medeni Kanun’ un önemli gördüğümüz maddelerine yer verilmiştir.
ÜÇÜNCÜ KİTAP
Miras Hukuku
BİRİNCİ KISIM
Mirasçılar
BİRİNCİ BÖLÜM
Yasal Mirasçılar
   A. Kan hısımları
   I. Altsoy
   Madde 495 - Mirasbırakanın birinci derece mirasçıları, onun altsoyudur.
   Çocuklar eşit olarak mirasçıdırlar.
   Mirasbırakandan önce ölmüş olan çocukların yerini, her derecede halefiyet yoluyla kendi altsoyları alır.
   II. Ana ve baba
   Madde 496 - Altsoyu bulunmayan mirasbırakanın mirasçıları, ana ve babasıdır. Bunlar eşit olarak mirasçıdırlar.
   Mirasbırakandan önce ölmüş olan ana ve babanın yerlerini, her derecede halefiyet yoluyla kendi altsoyları alır.
   Bir tarafta hiç mirasçı bulunmadığı takdirde, bütün miras diğer taraftaki mirasçılara kalır.
   III. Büyük ana ve büyük baba
   Madde 497 - Altsoyu, ana ve babası ve onların altsoyu bulunmayan mirasbırakanın mirasçıları, büyük ana ve büyük babalarıdır. Bunlar, eşit olarak mirasçıdırlar.
   Mirasbırakandan önce ölmüş olan büyük ana ve büyük babaların yerlerini, her derecede halefiyet yoluyla kendi altsoyları alır.
   Ana veya baba tarafından olan büyük ana ve büyük babalardan biri altsoyu bulunmaksızın mirasbırakandan önce ölmüşse, ona düşen pay aynı taraftaki mirasçılara kalır.
   Ana veya baba tarafından olan büyük ana ve büyük babaların ikisi de altsoyları bulunmaksızın mirasbırakandan önce ölmüşlerse, bütün miras diğer taraftaki mirasçılara kalır.
   Sağ kalan eş varsa, büyük ana ve büyük babalardan birinin mirasbırakandan önce ölmüş olması halinde, payı kendi çocuğuna; çocuğu yoksa o taraftaki büyük ana ve büyük babaya; bir taraftaki büyük ana ve büyük babanın her ikisinin de ölmüş olmaları halinde onların payları diğer tarafa geçer.
   IV. Evlilik dışı hısımlar
   Madde 498 - Evlilik dışında doğmuş ve soybağı, tanıma veya hakim hükmüyle kurulmuş olanlar, baba yönünden evlilik içi hısımlar gibi mirasçı olurlar.
   B. Sağ kalan eş
   Madde 499 - Sağ kalan eş, birlikte bulunduğu zümreye göre mirasbırakana aşağıdaki oranlarda mirasçı olur:
   1. Mirasbırakanın altsoyu ile birlikte mirasçı olursa, mirasın dörtte biri,
   2. Mirasbırakanın ana ve baba zümresi ile birlikte mirasçı olursa, mirasın yarısı,
   3. Mirasbırakanın büyük ana ve büyük babaları ve onların çocukları ile birlikte mirasçı olursa, mirasın dörtte üçü, bunlar da yoksa mirasın tamamı eşe kalır.
   C. Evlatlık
   Madde 500 - Evlatlık ve altsoyu, evlat edinene kan hısımı gibi mirasçı olurlar. Evlatlığın kendi ailesindeki mirasçılığı da devam eder.
   Evlat edinen ve hısımları, evlatlığa mirasçı olmazlar.
   D. Devlet
   Madde 501 - Mirasçı bırakmaksızın ölen kimsenin mirası Devlete geçer.
İKİNCİ BÖLÜM
Ölüme Bağlı Tasarruflar
BİRİNCİ AYIRIM
Tasarruf Ehliyeti
   A. Ehliyet
   I. Vasiyette
   Madde 502 - Vasiyet yapabilmek için ayırt etme gücüne sahip ve onbeş yaşını doldurmuş olmak gerekir.
 
   II. Miras sözleşmesinde
   Madde 503 - Miras sözleşmesi yapabilmek için ayırt etme gücüne sahip ve ergin olmak, kısıtlı bulunmamak gerekir.
   B. İrade sakatlığı
   Madde 504 - Mirasbırakanın yanılma, aldatma, korkutma veya zorlama etkisi altında yaptığı ölüme bağlı tasarruf geçersizdir. Ancak, mirasbırakan yanıldığını veya aldatıldığını öğrendiği ya da korkutma veya zorlamanın etkisinden kurtulduğu günden başlayarak bir yıl içinde tasarruftan dönmediği takdirde tasarruf geçerli sayılır.
   Ölüme bağlı tasarrufta kişinin veya şeyin belirtilmesinde açık yanılma halinde mirasbırakanın gerçek arzusu kesin olarak tespit edilebilirse, tasarruf bu arzuya göre düzeltilir.
İKİNCİ AYIRIM
Tasarruf Özgürlüğü
   A. Tasarruf edilebilir kısım
   I. Kapsamı
   Madde 505 - (Değişik Fıkra:04/05/2007-5650/1 mad.) Mirasçı olarak altsoyu, ana ve babası veya eşi bulunan miras bırakan, mirasının saklı paylar dışında kalan kısmında ölüme bağlı tasarrufta bulunabilir.
   Bu mirasçılardan hiç biri yoksa, mirasbırakan mirasının tamamında tasarruf edebilir.
   II. Saklı pay
   Madde 506 - Saklı pay aşağıdaki oranlardan ibarettir:
   1. Altsoy için yasal miras payının yarısı,
   2. Ana ve babadan her biri için yasal miras payının dörtte biri,
   3. (Mülga Bent: 04/05/2007-5650/2 mad.)Kardeşlerden her biri için yasal miras payının sekizde biri,
   4. Sağ kalan eş için, altsoy veya ana ve baba zümresiyle birlikte mirasçı olması halinde yasal miras payının tamamı, diğer hallerde yasal miras payının dörtte üçü.
B. Mirasçılıktan çıkarma
   I. Sebepleri
   Madde 510 - Aşağıdaki durumlarda mirasbırakan, ölüme bağlı bir tasarrufla saklı paylı mirasçısını mirasçılıktan çıkarabilir:
   1. Mirasçı, mirasbırakana veya mirasbırakanın yakınlarından birine karşı ağır bir suç işlemişse,
   2. Mirasçı, mirasbırakana veya mirasbırakanın ailesi üyelerine karşı aile hukukundan doğan yükümlülüklerini önemli ölçüde yerine getirmemişse.
   II. Hükümleri
   Madde 511 - Mirasçılıktan çıkarılan kimse, mirastan pay alamayacağı gibi; tenkis davası da açamaz.
   Mirasbırakan başka türlü tasarrufta bulunmuş olmadıkça, mirasçılıktan çıkarılan kimsenin miras payı, o kimse mirasbırakandan önce ölmüş gibi, mirasçılıktan çıkarılanın varsa altsoyuna, yoksa mirasbırakanın yasal mirasçılarına kalır.
   Mirasçılıktan çıkarılan kimsenin altsoyu, o kimse mirasbırakandan önce ölmüş gibi saklı payını isteyebilir.
   III. İspat yükü
   Madde 512 - Mirasçılıktan çıkarma, mirasbırakan ancak buna ilişkin tasarrufunda çıkarma sebebini belirtmişse geçerlidir.
   Mirasçılıktan çıkarılan kimse itiraz ederse, belirtilen sebebin varlığını ispat, çıkarmadan yararlanan mirasçıya veya vasiyet alacaklısına düşer.
   Sebebin varlığı ispat edilememiş veya çıkarma sebebi tasarrufta belirtilmemişse tasarruf, mirasçının saklı payı dışında yerine getirilir; ancak, mirasbırakan bu tasarrufu çıkarma sebebi hakkında düştüğü açık bir yanılma yüzünden yapmışsa, çıkarma geçersiz olur.
E. Yedek mirasçı atama
   Madde 520 - Mirasbırakan, atadığı mirasçının kendisinden önce ölmesi veya mirası reddetmesi halinde onun yerine geçmek üzere bir veya birden çok kişiyi yedek mirasçı olarak atayabilir.
   Bu kural belirli mal bırakmada da uygulanır.
   F. Artmirasçı atama
   I. Belirlenmesi
   Madde 521 - Mirasbırakan, ölüme bağlı tasarrufuyla önmirasçı atadığı kişiyi mirası artmirasçıya devretmekle yükümlü kılabilir.
   Aynı yükümlülük artmirasçıya yüklenemez.
   Bu kurallar belirli mal bırakmada da uygulanır.
   II. Artmirasçıya geçiş
   Madde 522 - Tasarrufta geçiş anı belirtilmemişse miras, önmirasçının ölümüyle artmirasçıya geçer.
   Tasarrufta geçiş anı gösterilmiş olup önmirasçının ölümünde bu an henüz gelmemişse miras, güvence göstermeleri koşuluyla önmirasçının mirasçılarına teslim edilir.
   Mirasın artmirasçıya geçmesine herhangi bir sebeple olanak kalmadığı anda miras, önmirasçıya; önmirasçı ölmüşse onun mirasçılarına kesin olarak kalır.
II. Mirastan feragat sözleşmesi
   1. Kapsamı
   Madde 528 - Mirasbırakan, bir mirasçısı ile karşılıksız veya bir karşılık sağlanarak mirastan feragat sözleşmesi yapabilir.
   Feragat eden, mirasçılık sıfatını kaybeder.
   Bir karşılık sağlanarak mirastan feragat, sözleşmede aksi öngörülmedikçe feragat edenin altsoyu için de sonuç doğurur.

DanışmaİletişimVekâlet - Ana sayfa - Harita - Avukatlar