BURADASINIZ : İstanbul Avukat > Diğer Konular > Türkiye` de Avukat


Türkiye’ de Avukat

 

Osmanlı Devletinde, Şeri Mahkemelerde tarafları savunan kişilere ‘dava vekili’ ya da ‘muhami’ denmektedir. 1839 Tanzimat döneminden sonra başlayan reform hareketlerinin etkisiyle, dava vekilliği de bir takım kurallara bağlanmaya başlanmıştır. Avukatlık mesleğini düzenleyen ilk metin, 13 Ocak 1876 tarihli ‘Dava Vekilleri Cemiyeti Tüzüğü’ dür.

Bugün yürürlükte olan 1136 sayıl Avukatlık Yasası ise, 1969 yılında kabul edilmiş, çeşitli yıllarda ve en son 2001 yılında yapılan değişikliklerle, son şeklini almıştır.

 Türkiye’ de avukat olmak isteyen bir kişinin hukuk fakültesini bitirdikten sonra 1 yıl staj yapması gerekir.  Bu sürenin yarısı tecrübeli bir avukatın yanında, yarısı mahkemelerde geçer. Staj sonrası getirilen sınav, uygulanmadan kaldırılmıştı. Kaldıran yasa ise şimdi Anayasa Mahkemesi’ nce iptal edilmiş bulunakta. Yeni bir yasal düzenlemeye kadar sınav yapılmayacaktır. Eğitimini tamamlayan bir avukat, avukatlık bürosu açabilir ya da kamu kuruluşlarında veya özel sektörde avukatlık, hukuk müşavirliği yapabilir. Noter olabilir. Her Avukat mesleğini yürütmek için Türkiye Barolar Birliğine ve ayrıca ilinde bulunan baroya kayıt olmak zorundadır. Avukat olabilmek için kişilerin başkalarını anlayabilme ve etkileyebilme yeteneğine, olaylarla ilkeler arasında ilişki kurabilme gücüne, olayları derinliğine araştırma merakına, akıcı konuşma becerisine ve sorumluluk duygusuna sahip olmaları gerekir. Mesleğin temel eğitim süresi 4 yıldır. Daha sonra yaptıkları stajın konusuna göre Avukat, Hakim ve Savcı ünvanları ile çalışmaktadırlar. Hukuk mezunlarının çalışma alanı bunlarla sınırlı olmayıp çok geniştir. Kaymakamlık, müfettişlik vb. Bir çok mesleği icra edebilirler.

Yükseköğretim Kurulu (YÖK), Hukuk Fakülteleri mezunlarına ‘ Hukukta Uzmanlık Sınavı (HUS)’ getirmek için çalışma başlattı. HUS’tan başarılı olanlar hâkim, avukat, cumhuriyet savcısı olarak görev yapabilecek. HUS’u geçemeyen hukuk mezunları ise sadece diğer lisans mezunlarının yararlandığı haklardan yararlanırken, mesleğini icra edemeyecek. YÖK sınavı test usülü değil klasik yazılı sınav şeklinde yapılmasını planladı. Böylece adayların HUS için dershanelere gitmesi önlenecek. Klasik tarzda düşünülen sınavın merkezi olup olmayacağı ise henüz belli değil. Klasik sınavın ÖSYM tarafından değerlendirilmesinde zorluk olacağı için, sınavın hukuk fakültelerinde yapılması düşünülüyor.

Bu durumda her öğrenci, YÖK tarafından belirlenen ve okuduğu okula yakın bir başka fakültede sınava alınacak.

 

Sınavın şart olması, özel üniversitelerin hukuk fakültelerine alınan öğrencilerin kalite farkından da kaynaklanmaktadır. Şöyle ki:

 

2007 yılı verilerine göre :

En yüksek taban puanlı özel hukuk fakültesinin ÖSS’deki taban puanı 327.904; en düşük taban puanlı öğrencinin toplam adaylar arasındaki sırası ise 14.500’dür. En düşük taban puanlı devlet hukuk fakültesinin ise taban puanı 331.635; en düşük puanlı adayın toplam adaylar arasındaki sırası ise 9.840’dır.

Kaldı ki,  en iyi taban puanlı özel hukuk fakültesini en iyi taban puanlı devlet hukuk fakültesiyle karşılaştırmak gerekir. En iyi taban puanlı devlet hukuk fakültesinin taban puanı 369.740; bu Fakültedeki en düşük taban puanlı öğrencinin sırası ise Türkiye 110’uncusudur. Bir yanda Türkiye 110’cusu, diğer yanda ise Türkiye 14.500’üncüsü. Keza en düşük taban puanlı devlet üniversitesi hukuk fakültesini de en düşük tabanlı özel üniversite hukuk fakültesi ile karşılaştırmak gerekir. En düşük taban puanlı devlet hukuk fakültesinin taban puanı 331.635; bu fakültedeki en düşük puanlı adayın toplam adaylar arasındaki sırası 9.840’dır. En düşük taban puanlı özel üniversite hukuk fakültesinin taban puanı 267.144; bu Fakülteye en düşük taban puanla giren öğrencinin sırası ise 284.000’dir. Bir yanda Türkiye 9.840’ıncısı, diğer yanda ise Türkiye 284.000’ncisi. 284.000’lik dilimden öğrenci alan Fakülte Kıbrıs’ta bulunmaktadır. Türkiye’de olan özel hukuk fakültelerinin taban puanları da buna benzerdir. Türkiye’de bulunan en düşük taban puanlı hukuk fakültesinin taban puanı 278.069, bu fakültedeki en düşük puanlı adayın toplam öğrenciler arasındaki sırası ise 203.000’dür.

Özel üniversitelerin burslu kısımlarında taban puanlar nispeten yükselmektedir. Ancak bu yükselme, bir iki üniversite dışında sınırlı bir yükselmedir. Şöyle: En yüksek taban puanlı burslu öğrenciye (toplam 6 öğrenci) sahip özel hukuk fakültesinde tam burslu öğrencilerin taban puanı 371.058; en düşük taban puanlı tam burslu öğrenci ise Türkiye 77’cisidir. En yüksek ikinci taban puanlı özel Hukuk Fakültesinin burslu öğrencilerinin (toplam 20 kişi) taban puanı 368.924, taban sırası ise 135’tir. Diğer özel hukuk fakültelerinin burslu öğrencilerinin de taban puanları oldukça düşüktür. En düşük taban puanlı burslu öğrenciye sahip özel hukuk fakültesinde burslu öğrencilerin taban puanı 31.422; en düşük taban puanlı burslu öğrencinin sırası ise 36.300’dür. Pek çok özel hukuk fakültesine burslu olarak giren öğrencilerden önemli bir kısmı devlet üniversitesi hukuk fakültesini kazanabilecek durumda değillerdir.

Sonuç olarak şunu söyleyebiliriz: Özel üniversitelerin hukuk fakültelerinde taban puanı itibarıyla öğrenci kalitesi devlet üniversiteleri hukuk fakültelerindeki öğrenci kalitesinden karşılaştırılamayacak kadar düşüktür. Bu yargı bir iki özel üniversite hukuk fakültesi hariç burslu öğrenciler için de geçerlidir.

 

Aşağıda 2009 yılı fakülteye giriş puanları verilmiştir:

 

                                               Taban               Tavan

Çankaya Ünv.                           334,211            352.726

İstanbul Ünv.                            331,226            338,875

Okan Ünv.                                284,388            312,598

Doğu Akdeniz Ünv.                  268,189            305,551