BURADASINIZ : İstanbul Avukat > İş Davaları > Fesihde İhbar Önelleri

SÖZLEŞMENİN FESHİNDE İHBAR ÖNELLERİ
 
Süreli fesih
            Madde 17 - Belirsiz süreli iş sözleşmelerinin feshinden önce durumun diğer tarafa bildirilmesi gerekir.
 
            İş sözleşmeleri;
            a) İşi altı aydan az sürmüş olan işçi için, bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak iki hafta sonra,
            b) İşi altı aydan birbuçuk yıla kadar sürmüş olan işçi için, bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak dört hafta sonra,
            c) İşi birbuçuk yıldan üç yıla kadar sürmüş olan işçi için, bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak altı hafta sonra,
            d) İşi üç yıldan fazla sürmüş işçi için, bildirim yapılmasından başlayarak sekiz hafta sonra,
            Feshedilmiş sayılır.
            Bu süreler asgari olup sözleşmeler ile artırılabilir.
            Bildirim şartına uymayan taraf, bildirim süresine ilişkin ücret tutarında tazminat ödemek zorundadır.
            İşveren bildirim süresine ait ücreti peşin vermek suretiyle iş sözleşmesini feshedebilir.
 
Deniz İş Kanunu
Aktin çözülmesinde bildirim:
            Madde 16 – A) Süresi belirsiz hizmet akti, 14 üncü maddede yazılı durumlar dışında gemiadamının işe alınmasından itibaren altı ay geçmedikçe bozulamaz.
            B) Süresi belirsiz hizmet akitlerinin çözülmesinden önce durumun diğer tarafa bildirilmesi gerekir.
            Hizmet akti:
            a) İşi altı ay sürmüş olan gemi adamı için, bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak iki hafta sonra,
            b) İşi altı aydan birbuçuk yıla kadar sürmüş olan gemi adamı için, bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak dört hafta sonra,
            c) İşi birbuçuk yıldan üç yıla kadar sürmüş olan gemi adamı için bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak altı hafta sonra,
            ç) İşi üç yıldan fazla sürmüş olan gemi adamı için, bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak sekiz hafta sonra,
            Bozulmuş olur.
 
Basın İş Kanunu md. 7 işveren ve gazeteci için ayrı süreler öngörülmüştür. İşveren tarafından yapılacak fesih bildirimlerinde 5 yıldan az kıdemi olan gazeteciler için 1 ay; 5 yıl ve daha fazla kıdemi olan gazeteciler için önel 3 aydır. Gazeteci ise kıdemi ne olursa olsun 1 ay önceden haber vererek fesih bildiriminde bulunabilir.
Bu öneller, bildirimin karşı tarafa varması ile işlemeye başlar. Önelin karşı tarafa varması anında işçi raporlu bulunuyor ise bu rapor süresi içinde sözleşme askıda sayılacak ve önel raporun bitmesinden önce bitse bile sözleşme raporun bittiği tarihte feshedilmiş sayılacaktır. Ancak buna rağmen eğer işçi, rapor süresi içinde ( tabi ki önel dolduktan ama rapor dolmadan önceki dönemde ) fesih işlemini kabul ederse, ihbar ve kıdem tazminatını alması ve işvereni ibra etmesi şartı ile fesih gerçekleşmiş olur. Askıda kalan sürede maaşa yapılan zamlar veya toplu iş sözleşmesi ile getirilen lehe haklar kazanılmış olunur. Örneğin raporun bitişi itibariyle hak ettiği yıllık ücretli izin parası ödenir. Yine örneğin raporun bittiği tarihteki yükselmiş kıdem tazminatı tavanından yararlanır.
Sözleşmelere ihbar tazminatından başka cezai şart konulabilir mi?
 
Yargıtay, sözleşmelere konulan ihbar ve kıdem tazminatları dışındaki cezai şart hükümlerini çoğu zaman kabul etmektedir. Ancak, aynı eylem için farklı adlarda birden fazla aynı nitelikli cezai şartın uygulanmasını kabul etmemektedir. Örneğin aynı eylem için hem kanunda geçen iş güvencesi tazminatı, hem hem kötü niyet tazminatı ve hem de cezai şartın uygulanmasını kabul etmemektedir. Kötü niyet ve iş güvencesi tazminatının cezai şartın amacını terine getirmekte olduğunu düşünmektedir.
 
Cezai şartta BK md. 161 / son uyarınca indirim yapma yetkisi hakime tanındığını Yargıtay kabul etmektedir. Ancak bu indirimin fahiş oranda yapılmasını kabul etmemektedir.
 
Yargıtay, tek taraflı sadece işçi aleyhine konulmuş olan cezai şartı kabul etmemektedir. Bunun tek istisnası Yargıtay’ a göre, işçinin yetiştirilmesi için yurtiçinde ve yurtdışında yaptığı eğitim masraflarının karşılığı olarak iş sözleşmesine koyduğu tek taraflı cezai şarttır.
 
Sözleşmede işçinin aleyhine daha fazla meblağda cezai şart öngörülmesi halinde Yargıtay, daha düşük olan işveren aleyhindeki cezai şart miktarının kabul edileceği, bunun üzerinde kalan meblağın geçersiz sayılacağını kabul etmektedir.
 
İşçi lehine konulmuş olan cezai şart kabul edilmekle birlikte, ekonomik kriz veya imkânsızlık nedeniyle süresinden önce feshedilen belirli süreli iş sözleşmelerinde cezai şart talebi reddedilmektedir.
 
İhbar tazminatından yapılacak kesintiler.
 
İhbar tazminatı ödenirken, 193 Sayılı Gelir Vergisi Kanunu’ nun 94 / 1 md. Sine göre gelir vergisi, 488 Sayılı Damga Vergisi Kanunu’ na göre damga vergisi kesilir. Sigorta primi kesilmez.