BURADASINIZ : İstanbul Avukat > İş Davaları > Zorunlu İş Sözleşmeleri

ZORUNLU İŞ SÖZLEŞMELERİ
 
Özürlü, Eski Hükümlü ve Terör Mağdurları ile Yapılan Zorunlu Sözleşmeler
 
Bu hususta aşağıdaki yönetmeliğe bakınız.
Özürlü, Eski Hükümlü ve Terör Mağduru İstihdamı Hakkında Yönetmelik ( RG.24.03.04-25412 )
 
İşverenler, özürlü, eski hükümlü ve terör mağduru işçi ihtiyacını iş kurumu aracılığı ile sağlarlar ( İş K. Md.30 / 5 )
 
Bu düzenlemelerden amaçlanan işverenin işçiye yardım emesi ve işçinin de işverene minnet borcu duyması değildir. Bu işçiler yasa gereği meslek, beden ve ruh durumlarına uygun işlerde çalıştırılacaklardır. Yoksa her şekilde bir özürlünün ona uygun iş konumu olsun olmasın alınıp da bütün gün işyerinde tv izlemesi veya sair suretle çalışmayarak zaman geçirmesi amaçlanmış ve düzenlenmiş değildir.
 
Bahsedilen yükümlülüğe uyulmamasının yaptırımı hem hukuki hem de cezaidir. Hukuki sorumluluk sadece maluliyet nedeniyle işten ayrılmış olup da maluliyeti ortadan kalkmış olan işçilerin geri alınmaları şeklindedir. Aksi halde işe alınma isteği tarihindeki ücret üzerinden 6 aylık ücret tutarında tazminat ödenmek gerekir. Bu hak terör mağdurlarına tanınmış değildir.
 
Cezai sorumluluk ise özürlü ve eski hükümlü çalıştırmayan işveren her bir eksik özürlü ve hükümlü çalıştırma yükümlülüğü karşılığı her ay için verilir Terör mağdurları ile ilgili ceza düzenlemesi 3713 Sayılı Kanun’ da yapılmış olup ceza miktarı asgari ücretin 10 katıdır.
 
Bahsi geçen idari para cezaları ÇSGB tarafından verilir. İdari para cezasının tebliği tarihinden itibaren 15 gün içinde sulh ceza mahkemesine itiraz edilebilir. Bu mahkemenin kararı 2.000-YTL. Ye kadarki cezalar için kesindir. 2.000-YTL. Üzerindeki cezalar için verilen kararlara karşı, kararı veren sulh ceza mahkemesinin yargı çevresinde bulunan ağır ceza mahkemesine tebliğden itibaren 7 gün içinde itiraz edilebilir.
 
İtiraza kadar peşin ödeme yapıldığı takdirde ( yani tebliğden itibaren 15 gün içinde ) 1 / 4 indirim yapılır ve itiraz hakkı da engellenmez. Peşin ödemeler illerde mal müdürlüklerine, ilçelerde ise defterdarlık muhasebe müdürlüklerine yapılabilir.
 
Taksitle ödeme yapmak isteyen işverenler, tebliğden itibaren 1 aylık süre içinde bölge müdürlüklerine dilekçe ile başvurarak taksitlendirme talep etmeleri gerekmektedir. Bölge müdürlüğü, idari para cezasının biri peşin bir yıl içinde 4 eşit taksite bölerek ödeme miktar ve zamanlarını belirlediği bir tablo düzenler ve cezayı tahsil edecek makama yani mal müdürlüğüne ya da defterdarlık muhasebesine sunulmak üzere işverene verir.
 
Askerlik veya Kanuni Bir Görev Sebebiyle İşten Ayrılan İşçilerle Yapılan Zorunlu Sözleşmeler
 
            Askerlik ve kanundan doğan çalışma
            Madde 31 - Muvazzaf askerlik ödevi dışında manevra veya herhangi bir sebeple silah altına alınan veyahut herhangi bir kanundan doğan çalışma ödevi yüzünden işinden ayrılan işçinin iş sözleşmesi işinden ayrıldığı günden başlayarak iki ay sonra işverence feshedilmiş sayılır.
            İşçinin bu haktan faydalanabilmesi için o işte en az bir yıl çalışmış olması şarttır. Bir yıldan çok çalışmaya karşılık her fazla yıl için, ayrıca iki gün eklenir. Şu kadar ki bu sürenin tamamı doksan günü geçemez.
 
            İş sözleşmesinin feshedilmiş sayılabilmesi için beklenilmesi gereken süre içinde işçinin ücreti işlemez. Ancak özel kanunların bu husustaki hükümleri saklıdır. Bu süre içinde iş sözleşmesinin Kanundan doğan başka bir sebebe dayanılarak işveren veya işçi tarafından feshedildiği öteki tarafa bildirilmiş olsa bile, fesih için Kanunun gösterdiği süre bu sürenin bitiminden sonra işlemeye başlar. Ancak iş sözleşmesi belirli  süreli olarak yapılmış ve sözleşme yukarıda yazılı süre içinde kendiliğinden sona eriyorsa bu madde hükümleri uygulanmaz.
            Herhangi bir askeri ve kanuni ödev dolayısıyla işinden ayrılan işçiler bu ödevin sona ermesinden başlayarak iki ay içinde işe girmek istedikleri takdirde işveren bunları eski işleri veya benzeri işlerde boş yer varsa derhal, yoksa boşalacak ilk işe başka isteklilere tercih ederek, o andaki şartlarla işe almak zorundadır. Aranan şartlar bulunduğu halde işveren iş sözleşmesi yapma yükümlülüğünü yerine getirmezse, işe alınma isteğinde bulunan eski işçiye üç aylık ücret tutarında tazminat öder.
İş sözleşmeleri, iş sözleşmesi